In het toenmalige advies heeft het Voorzittersoverleg gepleit voor een verdere concretisering van het stedenbouwkundige ontwerp met als hoofddoel “het realiseren van een hart van de wijk in Leiden-Noord met allure”.

Wij hebben daartoe indertijd een aantal criteria voor opgesteld op basis waarvan dit “hart van de wijk” gerealiseerd kon worden:

1. Herkenbare hoogbouw
2. Een gunstig verblijfsklimaat en veilige oversteek naar de Tuin van Noord/Verpleeghuis Overrhijn door onder andere de realisatie van een (auto) tunnelbak onder het Kooiplein, ondergronds parkeren, afgebroken Kooilaan en fietsverbindingen.
3. Een breed aanbod van commerciële en dienstverlenende voorzieningen
4. Een politiepost
5. De Bredeschool
6. Een Woon-Zorg zone
7. Goede bereikbaarheid
8. Een Noord-Zuid fietsverbinding met de Merenwijk. 

Het Voorzittersoverleg heeft zich indertijd positief uitgelaten ten aanzien van het stedenbouwkundige concept met enige kanttekeningen:

1. Richt de organisatie van het parkeren, onder het Kooiplein, zodanig in dat zo min mogelijk gebruik gemaakt hoeft te worden van “de rotonde”.
2. Richt het parkeerbeleid zodanig in dat de parkeergarage ook werkelijk benut wordt door gebruikers van de (winkel) voorzieningen.
3. Maak parkeren in de parkeergarage voor de nieuwe bewoners aan het Kooiplein mogelijk
4. Ontwikkel een straatprofiel waarbij bewoners (Bernhardstraat, Curaçaostraat) zo min mogelijk overlast ervaren van het verkeer en
5. Betrek bewoners in de directe omgeving bij de verdere invulling hiervan. 

In de tussentijd

Voor het Voorzittersoverleg is de realisatie van het “hart van de wijk” altijd prioriteit nummer 1 geweest, voor ons heeft het realiseren van het “hart van de wijk” zelfs een hogere prioriteit dan het realiseren van een overkluizing tussen Nieuw Leyden en de Hoven.

In de afgelopen jaren bleek de financiering van het “nieuwe hart van de wijk” niet eenvoudig te realiseren. Dit leidde er toe dat er zelfs sprake is geweest van financiering van het plan door middel van het aanwijzen van Leiden-Noord als parkeerrestrictiegebied ten einde financiën te verwerven voor de financiering van o.a. de parkeergarage die onderdeel uit maakt van het stedenbouwkundige concept van het Kooiplein. Daartegen hebben wij ons altijd verzet. Wij waren en zijn daarom blij dat in het kader van de gemeentelijke kadernota “bereik” dit plan van tafel is gehaald en nu vastgesteld is dat tot 2020 in het onderhavige plangebied geen betaald parkeren wordt gerealiseerd. Ter zijde zij opgemerkt dat we ook erg verheugd zijn over het feit dat Groenoord-Zuid en het Noorderkwartier-West inmiddels zijn aangewezen als proefgebieden voor de invoering van een “blauwe zone”, aangezien uit onze parkeerpeiling in 2008 is gebleken dat deze gebieden met een forse parkeeroverlast geconfronteerd worden.

Het “hart van de wijk” mag dan (nog) niet gerealiseerd zijn, in de afgelopen jaren heeft de gemeente echter niet stil gezeten en is onder andere de politiepost gerealiseerd. In ons advies van 2004 hebben wij geopteerd voor een politiepost op het Kooiplein. De motivatie daarvan was gelegen in de gedachte dat de ligging direct op het Kooiplein een belangrijke bijdrage zou kunnen leveren aan de “levendigheid en veiligheid” van het plein mede door de ontvangst/balie ruimte van de politiepost. Wij hebben echter begrip gehad voor het feit dat de politie sinds 1995 een huisvestingsprobleem had en daarom vooruitlopend op het realiseren van het Kooiplein hierop aansluitend een locatie heeft gevonden daar waar dat tot enkele jaren geleden een voetbalveld aan de Bernhardkade was. Nu het politiebureau gerealiseerd is blijkt er nog voldoende ruimte te zijn aan de Bernhardkade om in het licht van de nieuwe plannen voor het Kooipleingebied alsnog een groenvoorziening annex speelvoorziening te realiseren aan de Bernhardkade. Zie onze verbeter- of aandachtspunten.

Nieuwe stedenbouwkundig plan 2009

Op 2 juli zijn de gezamenlijke voorzitters van de buurt -en wijkorganisaties ingelicht omtrent de nieuwe stedenbouwkundige uitgangspunten zoals die geconcretiseerd zijn in een maquette.

Vanuit het Voorzittersoverleg bestond grote zorg over de haalbaarheid van het oude plan. Deze zorg werd versterkt door mogelijke effecten van de kredietcrises waarbij er sterke twijfels rezen of projectontwikkelaars bereid zouden zijn om in het Kooiplein te investeren. We zijn dan ook erg verheugd met het vernieuwde plan waar klaarblijkelijk de gemeente, de wooncorporatie Sleutels van Zijl en Vliet en andere marktpartijen achter staan, aangezien dat de haalbaarheid dichterbij brengt.

De positieve punten op een rijtje:

1. In het nieuwe plan wordt in essentie de verkeersrotonde rondom het Kooiplein, ten einde de aansluitingen op de Willem de Zwijgerlaan te realiseren, verlaten. De Kooilaan blijft bestaan en takt, op het niveau van de overkluizing, aan op de Willem de Zwijgerlaan. Dat heeft naar ons idee een uitermate positief effect op de mogelijke geluidsbelasting en verkeersoverlast die zou optreden in het oude plan vanwege het feit dat de Bernhardstraat en de Curaçaostraat onderdeel uit zouden maken van de “verkeersrotonde”.
2. Er worden grondgebonden woningen (eengezinswoningen) gerealiseerd terwijl het eerdere plan vooral bestond uit appartementenbouw. Wij verwachten hierdoor een grotere betrokkenheid van bewoners bij hun directe woon– en leefomgeving. Dat is positief voor de leefbaarheid in dit plangebied.
3. Er vindt een clustering plaats van niet commerciële, commerciële en dienstverlenende functies waardoor de levensvatbaarheid van het plan vergroot wordt en er uiteindelijk een rijker geschakeerd aanbod aan (winkel) voorzieningen kan komen waardoor het Kooiplein ook daadwerkelijk het hart van Leiden-Noord zal kunnen worden.
4. Het huidige plan oogt minder massaal en de opzet komt kleinschaliger over dan het oude plan dat deels een “binnenstedelijk” karakter had en erg compact van opzet was. Lucht, ruimte en groen wordt gerealiseerd door een ruim bemeten groenstrook aan te leggen langs de te handhaven Kooilaan (als primaire verbindingsweg met de Willem de Zwijgerlaan).
5. In het nieuwe plan wordt, mede omdat de “verkeersrotonde” niet wordt gerealiseerd, de verbinding tussen Kooiplein en de Bredeschool van hoge kwaliteit en komt er beduidend meer ruimte beschikbaar voor een plein waar ontmoetingsplaatsen gerealiseerd kunnen worden als onderdeel van het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid.
6. Het plan herbergt voldoende parkeercapaciteit voor de bewoners van de nieuwbouw en gebruikers van de winkels en voorzieningen, zodat er geen extra belasting zal plaatsvinden van de openbare ruimte en parkeergelegenheid in de directe omgeving.

Naast de positieve elementen zien wij echter ook nog een aantal verbeter- en/of aandachtspunten:

1.      In het plan is het de bedoeling om een woon/zorgzône te realiseren mede in het licht van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning; de vergrijzing in Leiden-Noord in het bijzonder. Wij vinden dat het tijd wordt dat dit geconcretiseerd wordt in een duidelijk programma zowel ten aanzien van de planning van b.v. levensloopbestendige woningen of groepswonen als wel dat geconcretiseerd wordt welke aanpalende voorzieningen gerealiseerd worden in het niet-commerciële deel van het Kooiplein.

2.      Gezien de ervaringen in Nieuw Leyden achten we het noodzakelijk dat er een juridische constructie gevonden wordt waardoor er een verplichting komt voor huurders met een auto om gebruik te maken van de beschikbare parkeerplaatsen in het plangebied cq de parkeergarages.

3.      Nadat het vernieuwde plan gerealiseerd is bestaat er een T-splitsing hoek Kooilaan, Bernhardkade. Uit oogpunt van veiligheid is dat een verbetering ten opzichte van de huidige situatie, echter mede vanwege de verwachte toename van verkeersbewegingen in en rondom het plangebied en het feit dat aan de westzijde van de Kooilaan ook een supermarkt geprojecteerd is, pleiten wij voor nadere maatregelen, waardoor zwakke verkeersdeelnemers (kinderen, ouderen) extra in bescherming worden genomen bij de oversteek van de Kooilaan.

4.      Een ander aandachtpunt vormt de aansluiting van de Kooilaan met de Willem de Zwijgerlaan. Wij realiseren ons dat ook in het oude plan er sprake was van verkeersafwikkelingen op de overkluizing (onder andere de bussen), echter met de handhaving van de Kooilaan zullen er een fors aantal extra verkeersbewegingen op de overkluizing bijkomen. Reden voor ons om extra aandacht te vragen voor een veilige fiets en voetgangersverbinding naar de Hoven, het Noorderpark en de Merenwijk.

5.      Met de realisering van “het hart van de wijk” en de uitbreiding van het winkelaanbod, verwachten wij dat ondernemers in de rest van de wijk het moeilijker krijgen om het hoofd boven water te houden. Wij achten het daarom niet meer dan billijk dat ondernemers uit Leiden-Noord voorrang krijgen om zich te vestigen aan het Kooiplein.

6.      In het stedenbouwkundige ontwerp is er een “blauwe/water verbinding” geprojecteerd over het plein. Wij zijn er voorstander van om dit te heroverwegen mede met de gedachte dat als deze verbinding niet gerealiseerd wordt het wellicht tot de mogelijkheden gaat behoren om een weekmarkt te realiseren op het Kooiplein, iets waar vanuit de wijk veel behoefte aan is.

7.      In het verleden hadden bewoners uit Leiden-Noord voorrang bij de toewijzing van de nieuwbouw van woningen. Wij zijn van mening dat deze regeling ook van toepassing moet zijn bij het toewijzen van woningen in het plangebied Kooiplein. Daarnaast zijn we van mening dat er gestreefd moet worden naar een goede mix van koop en huren en dat er niet alleen sprake mag zijn van het realiseren van markthuurwoningen maar dat er ook daadwerkelijk sociale huurwoningen (woningen tot € 460) gerealiseerd moeten worden.

8.      Om verkeersbewegingen tegen te gaan zijn wij er voorstander van dat de toegang(en) tot de parkeergarages zo dicht mogelijk bij de aanvoer vanuit de Willem de Zwijgerlaan gesitueerd worden ter voorkoming van hinder en overlast.

9.      Op het huidige Kooiplein laat het buurtbeheer soms te wensen over. Wij pleiten er voor om nu al beter beheer van het Kooiplein te realiseren en het verbod om alcohol te nuttigen (APV) strenger te handhaven, zo nodig nu alvast cameratoezicht te realiseren. De veiligheid op of rondom het Kooiplein moet ook nu gegarandeerd kunnen worden. Daarbij is de inzet van politie bij handhaving noodzakelijk. Voor de toekomst pleiten wij er voor om m.b.t. beheer van de openbare ruimte een “plein conciërge” aan te stellen. Wellicht is dit te realiseren in samenhang met b.v. beheer van parkeergarage door de Zijlbedrijven, of de inzet van toezichthouders.

10.  Aan de Bernhardkade (hoek Kooilaan) is in het nieuwe plan water geprojecteerd. Wij zijn er voorstander van om hier in plaats van water, groen en spelen te realiseren in aansluiting op de groenstrook langs de Kooilaan zoals in het vernieuwde plan is opgenomen.

11.   Om er voor te zorgen dat het nieuwe hart, met zijn centrumfunctie voor Leiden-Noord, naar tevredenheid zal functioneren vragen wij uw aandacht voor een directe en veilige fietsverbinding tussen het westen van Leiden Noord en het Kooiplein, daarbij geldt dat voor Groenoord-Noord de Gooimeerlaan een extra barrière vormt en dat de nodige aandacht vraagt

12.   In het kader van alle ontwikkelingen (nieuwbouw) in Leiden-Noord blijken er onvoldoende basisschoolvoorzieningen te zijn. Wij hebben vernomen dat de gemeente van plan is om een nieuwe school (aparte organisatie) in Groenoord-Noord te realiseren. Daar maken wij bezwaar tegen. Wij kiezen voor een “ongedeelde wijk” en pleiten daarom voor een zekere “slimme” deconcentratie van voorzieningen, waardoor voorzieningen onderling in elkaars verlengde werken en gezamenlijk ook een concrete bijdrage leveren aan de sociale integratie in de wijk. Een voorbeeld is het realiseren van dependance van de Brede School in het westelijk deel van de wijk. Daarbij denken we bijvoorbeeld aan de onderbouw en een welzijnsvoorziening met naschoolse opvang en sleuteldropproject. Een dergelijke dependance van de Brede School kan als “opstap”  werken naar de (hoofdlocatie van de) Brede School in het oostelijk deel van Leiden-Noord en voorkomt dat ouders uit Groenoord (inclusief nieuwbouw) of Nieuw Leyden kiezen voor voorzieningen in andere wijken.

Hopende u op deze wijze voldoende geïnformeerd te hebben en in afwachting van uw reactie, tekenen wij

Voorzittersoverleg Leiden Noord.

Hein Dijkerman (Groenoord-Noord) Wils Spies (Wijkcomité de Kooi) Jaap Visser (Wijkvereniging Noordeerkwartier)  André Goedegebure (Wijkvereniging Groenoord-Zuid) Ali Kundak (Buurtvereniging de Hoven io) Bram Pater (Buurtvereniging Noorderkwartier West

correspondentieadres: Voorzittersoverleg Leiden-Noord p/a Bernhardkade 40 2316 RX  Leiden